Tháp bằng chứng là gì: xếp các loại nghiên cứu từ yếu đến mạnh và giới hạn của tháp
Tháp bằng chứng xếp ý kiến, báo cáo ca, nghiên cứu quan sát, thử nghiệm ngẫu nhiên và tổng quan hệ thống theo độ tin cậy. Hiểu đúng và biết lúc tháp sai.
Đánh giá bằng chứng
Bằng chứng mạnh – yếu: tháp bằng chứng, tương quan không phải nhân quả, biến gây nhiễu, cỡ mẫu nhỏ, nghiên cứu trên động vật vs trên người, tài trợ và xung đột lợi ích, đọc tin "nghiên cứu cho thấy" trên báo và mạng xã hội, bình duyệt là gì và giới hạn, tạp chí kém chất lượng (nguyên lý nhận diện), dùng AI phân tích một tuyên bố.
Biến gây nhiễu là gì: vì sao hai thứ đi cùng nhau chưa chắc cái này gây ra cái kia
Biến gây nhiễu là yếu tố thứ ba tác động lên cả nguyên nhân lẫn kết quả, tạo ra liên hệ giả. Cách nhận ra nó khi đọc nghiên cứu và nhờ AI liệt kê ứng viên.
Đọc tin “nghiên cứu cho thấy” trên báo và mạng xã hội: bảy câu hỏi trước khi tin
Từ bài báo khoa học đến bản tin và video ngắn, kết quả nghiên cứu bị phóng đại qua từng bước. Bảy câu hỏi giúp bạn đọc tin “nghiên cứu cho thấy” cho đúng.
Nghiên cứu trên tế bào, trên chuột và trên người: vì sao kết quả không chuyển thẳng
Một chất diệt được tế bào ung thư trong đĩa nuôi cấy hay chữa khỏi bệnh ở chuột vẫn còn rất xa mới thành thuốc cho người. Hiểu vì sao để đọc tin cho đúng.
Bình duyệt là gì: quy trình peer review, tác dụng thật và những điều nó không bảo đảm
Bình duyệt là bước các nhà khoa học cùng ngành đọc và góp ý trước khi bài được đăng. Nó lọc được nhiều lỗi, nhưng không kiểm lại dữ liệu và không chống được mọi
Tạp chí săn mồi là gì: dấu hiệu nhận ra nơi đăng bài kém chất lượng khi đọc tài liệu
Tạp chí săn mồi thu phí đăng bài nhưng không bình duyệt thật. Các dấu hiệu nhận ra, cách kiểm một tạp chí trong mười phút và vì sao người đọc phổ thông cần biết
Xung đột lợi ích trong nghiên cứu: đọc mục nguồn tài trợ và khai báo thế nào cho đúng
Nhà tài trợ có thể nghiêng kết quả mà không cần gian lận: chọn câu hỏi, chọn so sánh, chọn cái để đo. Cách đọc mục khai báo và hỏi đúng câu khi gặp nghiên cứu c
Nghiên cứu cỡ mẫu nhỏ và kết quả chưa được lặp lại: khi nào nên chờ thêm bằng chứng
Nghiên cứu nhỏ hay cho kết quả to và khó lặp lại. Vì sao điều đó xảy ra, khủng hoảng tái lập là gì và những dấu hiệu cho biết một kết quả cần được chờ xác nhận.
Dùng AI phân tích một tuyên bố khoa học: quy trình sáu bước và câu lệnh mẫu
AI giỏi bóc tách một tuyên bố và gợi câu hỏi, nhưng kém ở việc xác nhận sự thật. Quy trình sáu bước chia việc giữa bạn và chatbot, kèm câu lệnh mẫu và các bẫy c
Lời chứng thực, giai thoại khác bằng chứng ở đâu: đọc “người thật việc thật” tỉnh táo
Một người khỏi bệnh sau khi dùng sản phẩm chưa chứng minh sản phẩm có tác dụng. Vì sao giai thoại thuyết phục, nó khác bằng chứng ở đâu và khi nào nó vẫn có giá
Bạn cần hỗ trợ thêm?
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.